Seri kapasitör içeren iletim hatlarında mesafe rölelerinin çalışmasını destekleyen yönetim rölesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE ELMACI

Danışman: Fatih Mehmet Nuroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilindiği gibi enerji iletim hatlarında çeşitli faydalarından dolayı seri kapasitörler kullanılmaktadır. Seri kapasitör kullanımı faydalarıyla birlikte güç sistemi üzerinde bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu sorunlardan biri mesafe rölelerinin kapasite etkisiyle arıza yerini tespit etmede yaşadığı sorundur. Seri kapasitör bulunan iletim hattında mesafe röleleri kapasitörün devrede olması ve olmaması durumuna göre ayarlanarak arıza yerini belirleme probleminin üstesinden gelmektedir. Bununla birlikte komşu hatta meydana gelebilecek bir arıza için yetersiz kalmaktadır. Literatürde iletim hatlarında kapasite etkisinden dolayı ortaya çıkan olumsuzluklara dair birçok çalışma bulunmakla birlikte kapasitörün devrede olup olmaması durumlarından etkilenmeden tek bir noktadan mesafe rölelerinin hatalı çalışmasını önleyici bir cihaz tasarımına rast gelinmemiştir. Bu çalışmada, seri kapasitör bulunduran iletim hatlarında ve komşu hatlarda mesafe koruma rölelerinin yanlış çalışmasını engellemek için Yönetim rölesi isimli bir cihaz geliştirilmiştir. Geliştirilen cihaz güç sisteminde bir arıza meydana gelmesi durumunda arızanın hangi hatta olduğunu tespit etmiş ve arızanın meydana geldiği hatta göre bir koruma şeması uygulayarak sadece arızalı hattı güç sisteminden izole etmiştir. Yönetim rölesi içinde bulunan algoritma, çeşitli senaryolar altında oluşturulmuş arızalar ile sınanmış ve güvenilirliği ortaya konmuştur. Çalışma sonucunda, geliştirilen Yönetim rölesi'nin arızalı hat tespiti ve mesafe rölelerine sunduğu koruma şemaları ile seri kapasitör bulunan iletim hatlarında ve komşu hatlarda mesafe rölelerinin yanlış operasyonlar yapmasının önüne geçilmiştir.