İnsan yüzleri arasındaki benzerliğin temel bileşenler aracılığı ile araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN BEKİROĞLU
Danışman: Vasıf Nabıyev
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezde, yüzler arasındaki benzerliğin değerlendirilmesi ele alınmaktadır. Benzerlik tespiti, sorulan yüze benzer olanların bulunmasıdır ve bir sistemin bunu gerçekleştirmesi için, insanın birçok etkene rağmen yüzler arasındaki benzerliği farkedebilme yeteneğini taklit edebilmesi gerekir. Yüzler için mümkün değişimleri dikkate alacak şekilde verimli bir temsil şekli belirlemek ve seçilen temsil şeklini kullanarak yeni bir yüzü sınıflamak gerçekleştirilmesi gereken işlemlerdir. İncelenecek yüzlerin üzerinde çalışılan resimlerden elde edilebilmesi için yüz tespiti işlemi uygulanmaktadır. Çalışmada yüz tespiti bölümünde yoğun olarak çok katmanlı yapay sinir ağı kullanılmıştır. Ağ, yüz ve yüz olmayan resimler arasında seçim yapabilmesi amacıyla eğitilmektedir. Yüz tespiti işleminde, ağın eğitiminden sonra ikinci aşama olarak, olası tüm yüzlerin bulunabilmesi amacıyla görüntünün çeşitli boyutlara küçültülerek taranması gerçekleştirilmektedir. Yüz tespiti kısmında, incelenen giriş resmindeki olası yüzler ten bölgelerinde içerileceğinden, ten bölgelerine odaklanılarak üzerinde çalışılan resim bölümünün azaltılması sağlanmıştır. Bu amaçla, ten bölgelerinin belirlenmesinde giriş resmi YCbCr renk uzayına taşınmaktadır. Ten işleme bölümünden elde edilen sonuç yapay sinir ağına dayalı sorgulama kısmında işlenmektedir. Benzerlik incelemesi bölümünde ele alınan temel yöntem Temel Bileşen Analizi'dir. Temel Bileşen Analizi, orjinal resimleri, daha az boyutlu uzayda ifade şekillerini bularak, aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar açısından yorumlama imkanı sunmaktadır. Temel Bileşen Analizi' nden elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde farklı uzaklık ölçme yöntemleri, bu yöntemlere dayalı oylama ve yapay sinir ağı kullanılmaktadır. Ayrıca, Temel Bileşen Analizi ile elde edilen sonuçlarla karşılaştırmak amacıyla görüntülerin çıkarma işlemiyle kıyaslanması da gerçekleştirilmiştir. Benzerlik incelemesi için belirlenen veritabanı üzerinde yapılan sorgulamalarda benzer yüzlerin bulunması başarıyla gerçekleştirilmiştir ve veritabanında olmayan bir yüzle sorgulama yapıldığında da veritabanındaki en yakın yüz bulunabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yüz Tespiti, Yapay Sinir Ağları, Temel Bileşen Analizi, Görüntü İşleme