Türkçe Braille - 2 otomatik dönüşüm sisteminin tasarlanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEVSER ONUR

Danışman: Vasıf Nabıyev

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişen teknoloji ile birlikte, görme engelli bireylerin kendini ifade etme imkanları da gelişmektedir. Braille yazı sistemini kullanarak okuyup yazan körlerin, yazı ile ifade ettiklerini, görebilen kişiler genellikle anlayamamaktadırlar. Bu iletişim problemini ortadan kaldırmak için Braille çeviri programlarına ihtiyaç duyulur. Birçok dil için bu uygulamalar yapılsa da Türkçe Braille sistemi için yapılan çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, Türkçe Braille sistemi için, Braille'den Latin alfabesiyle yazılan metinlere, metinden Braille'e çeviri ve yorumlama sistemi geliştirilmiştir. Braille yazıların fotoğrafı çekilerek ve yazılar taratılarak dijital ortamda görüntüsü elde edilmiştir. Görüntünün yatay ve düşey eksende çıkarılan histogram grafiğinden faydalanılarak yazı önce satırlara, ardından Braille ifadelerine ayrılır. Veritabanıyla karşılaştırılarak metne dönüştürülür. Metinden Braille'e dönüştürürken, kelimelerin morfolojik analizi yapılarak metnin Braille kısaltma listesinde bulunan kök ve eklere ayrılması sağlandı. Kısalmalı-kısaltmasız harf ve ekler, Braille ifadesi veritabanıyla karşılaştırılarak metne dönüştürüldü. Braille'den metne karakter çeviri başarı oranı %99,32, kelime çeviri başarı oranı %97.41 ve metinden Braille'e kelime çeviri başarı oranı %99.84 olarak elde edilmiştir.