Gemilerden kaynaklı petrol sızıntılarının risk analizi İstanbul boğazı G bölgesi demirleme sahası uygulaması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SONGÜL SARIALİOĞLU

Danışman: Ersan Başar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deniz yolu taşımacılığı, özellikle yük taşımacılığında tercih edilen en önemli yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Deniz taşımacılığı birçok farklı değişkeni bünyesinde barındırması nedeniyle kaza ve tehlikelere açık bir taşımacılık türüdür. Bu çalışmada, gemilerden kaynaklı petrol kirliliğinin etkili bir risk analizini gerçekleştirerek, kirliliğin oluşmasını önleyici adımların belirlenmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda kirlilikle sonuçlanan gemi kazaları incelenip, kirliliğe sebep olan risk faktörleri değerlendirilerek kaza analiz rehberinin oluşturulması amaçlanmaktadır. Analizler Ağaç Artırılmış Naif Bayes Ağı (TAN) ile gerçekleştirilmiştir. TAN analiziyle belirlenen Risk Etki Faktörleri GNOME yazılımında senaryo oluşturulmasında kullanılmıştır. GNOME yazılımı ile İstanbul Boğazı Güney Girişi G Bölgesi Demirleme Sahası özelinde bir simülasyon uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçları deniz kazaları sonucu kirliliğin devam ettiğini göstermektedir. Bu nedenle kirlilikle sonuçlanan kazların anlaşılması oldukça önemlidir. Bu çalışmanın en önemli çıktılarından biri yapılan simülasyon sonucunda petrol döküntüsünün 6 saat gibi kısa bir sürede karaya ulaşmaya başlamasıdır. Bu sonuç göstermektedir ki petrolün hareketinin anlaşılması doğrudan kirliliğe müdahale için önemli bir adımdır.