Yeniden işlevlendirme bağlamında bir tespit çalışması : Trabzon – Ortahisar kapalı köy okulları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL YILDIZ

Danışman: Reyhan Midilli Sarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de eğitim alanında yapılan reformlar, ilkokul kademesi politikalarını da biçimlendirmiş; kırsal alanda nüfus eğilimleri ile kaderi değişen eğitim yapıları günümüzde "kapatılan köy okulları" sorununu doğurmuştur. Çalışma, cumhuriyet kazanımları arasında yer alan, mimari ve tarihi değerleriyle önemli olan; devlet-köylü iş birliği ile zor şartlarda elde edilmiş; günümüze kadar toplumsal sürdürülebilirliği devam eden ve kültürel miras olarak değerlendirilebilecek kapalı köy okullarını konu edinmektedir. Amaç, kapalı köy okullarını Trabzon ili Ortahisar ilçesi özelinde tespit etmek, kayıt altına almak ve sürdürülebilirlik bağlamında yeniden işlevlendirme konusunda üzerinde konuşulmaya değer bir arşiv ortaya çıkarmaktır. Bu hedef doğrultusunda dokümantasyon, saptama ve belgeleme teknikleri sonucu yapı kimlik kartları oluşturulmuş; Ortahisar ilçesi kapalı köy okullarının mevcut durumu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda 45 adet kapalı köy okulu olduğu; dokuzunun yıkıldığı, dördünün yeniden işlevlendirildiği; 11'inin kullanılamaz ve 21'inin ise basit veya detaylı onarımla yeniden değerlendirilebilir olduğu görülmüştür. Yapılan analizlere ek olarak örnek bir alanda yapılan anket uygulamasıyla yerel halkın sürece katılımı sağlanmıştır. Görüşmelerde, halkın okulla kurdukları aidiyet bağının canlı olduğu; okul binasının faaliyete geçmesi konusunda yüksek farkındalık geliştirdikleri ve çözüm için toplumsal bir harekete ihtiyaç duyulduğu anlaşılmıştır.