Barbarea auriculata var. paludosa, B. integrifolia ve b. plantaginea (Brassicaceae)'nın biyokimyasal, fitokimyasal ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BADEM
Danışman: Sermet Yıldırmış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Barbarea cinsi (Brassicaceae)'nin Avrupa ve Asya'da yaklaşık 20 türü; Türkiye'de ise 9'u endemik, 12 türü bulunmaktadır. Barbarea türlerinin genç yaprakları, halk tarafından yiyecek olarak (salata yapımında), yara iyi edici ve idrar arttırıcı olarak kullanılmaktadır. Doktora tez kapsamında B. auriculata var. paludosa, B. integrifolia ve B. plantaginea türlerinin topraküstü kısımlarından elde edilen metanol ekstresi, metanol ekstresinden hareketle hazırlanan kloroform, etil asetat ve arta kalan su alt fraksiyonları üzerinde, ilk kez, biyolojik aktivite (antioksidan, antimikrobiyal, enzim inhibisyonu ve sitotoksik aktivite) ve fitokimyasal çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Türlerin antioksidan kapasiteleri, Toplam Fenolik Madde Miktarı Tayini, FRAP Ölçümü, CUPRAC Tayini ve DPPH Radikali Giderme Aktivitesi Tayini ile belirlenmiştir. Biyolojik aktivite çalışmalarının sonucunda, türlerin iyi bir antioksidan, antimikrobiyal kapasiteye ve sitotoksik etkiye sahip olduğu gözlenirken; tirozinaz, AChE ve BuChE enzimleri üzerinde orta seviyede inhibitör etkili oldukları gözlenmiştir. Biyolojik aktivite çalışmalarında, B. integrifolia'nın diğer türlere göre daha yüksek aktiviteye sahip olduğu gözlenmiştir. Bu tür üzerinde çeşitli kromatografik yöntemler kullanılarak izolasyon çalışmaları yapılmıştır. İzole edilen bileşiklerin kimyasal yapıları spektroskopik yöntemler [1H-NMR, 13C-NMR, 2D-NMR (COSY, HMQC, HMBC) ve MS] kullanılarak tayin edilmiştir. Türün toprak üstü kısmından 1 steroit (β-Sitosterol), 1 fenolik asit (Rozmarinik asit), 1 flavonol heteroziti (Kemferol 7-O-α-L-ramnozit-3-O-β-D-((2-O-β-D-glukozil)-β-D-glukozit) ve 2 glukosinolat (Glukonasturtin ve Glukonasturtin'in kolin tuzu) olmak üzere 4 farklı kimyasal gruba ait, 5 ana bileşik izole edilmiştir. Glukonasturtin kolin tuzu olarak doğada ilk kez izole edilmiştir. Ayrıca Barbarea türlerinden ilk kez rozmarinik asit ve kemferol 7-O-α-L-ramnozit-3-O-β-D-((2-O-β-D-glukozil)-β-D-glukozit izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Antimikrobiyal, Antioksidan, Barbarea, Bitki Kimyası, Brassicaceae, Enzim İnhibisyonu, Sitotoksik Aktivite