Bor katkılı yağların motor performansına etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS EMRE KARABACAK

Danışman: Hasan Baş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Motor içerisinde krank mili, kam mili ve biyel kolu gibi elemanlarda meydana gelen mekanik kayıplar, toplam kaybın önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle kam mekanizması, krank mili ve diğer mekanizmaların yağlanmasında kullanılan motor yağı, yüksek verim ve performans için çok önemli olmaktadır. Yağların performans karakteristiklerini geliştirmek amacıyla, motorlar ve endüstriyel makinalar sahasında kullanılan baz yağlara katkı maddeleri ilave edilmektedir. Son yıllarda bor bileşiklerinin katkı olarak kullanımı artmaktadır. Bu çalışmada, sürtünme kaybının belirlendiği test aparatı üzerinde bor katkılı yağlama yağları incelenmiştir. Bu amaçla iki tipteki bor katkısı, baz yağa ayrı ayrı, farklı oranlarda katılması incelenmiş ve sonuçlar tribofilm, sınır ya da karışık yağlama göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın bir sonucu olarak, deneyler, değişik deney şartları altında bor bileşiklerinin, sürtünme katsayısını %10 ila %50 arasında azalttığını göstermiştir. Optimum katkı oranlarının, borik asit için %3 ve bor nitrür için %4 olduğu belirlenmiştir. Deneyler, ayrıca, 170 kw' lık bir dizel motor kullanılarak her iki optimum katkı oranı ile yapılmıştır. Deneylerin sonucunda, borik asit ve bor nitrür katkılı yağların sayesinde yakıt tüketiminde sırasıyla %3,6 ve %2,7 oranında bir azalma olduğu gözlenmiştir.