Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kamer Sinaner
Danışman: Necati Tüysüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Pontid Jeotektonik Birliğinin Batı Bölümünde yer alan çalışma alanında metamorfik, volkanik, tortul ve intruzif kayaçlar egemendir. Liyas yaşlı ultramafik kayaçlar çalışma alanının en yaşlı birimidir. Liyas yaşlı bazalt birimi masif cevherleşmeleri içermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Cevher mineralleri; pirit, kalkopirit, sfalerit, galen ve daha az oranda tetraedrittir. Cevhere eşlik eden gang minerali kuvarsdır. Özellikle masif yapı, breşik yapı ve breş dolgusu yapısı gibi yapılar görülmektedir. Alterasyon türleri; kloritleşme, karbonatlaşma, killeşme, hematitleşme, limonitleşme ve silisleşmedir. Pirit ve kalkopiritlerden yapılan sonuçları 5,8 ile 8,4‰ arasında ölçülen kükürt izotop değerleri Küre VMS yatağındaki kükürtün magmatik, meteorik ve/veya denizel kökenli olduğunu göstermektedir. Hesaplanan dengelenme sıcaklıkları Küre (Bakibaba-Mağaradoruk) VMS yatağının oluşum sıcaklığının 294 °C ile 434 °C arasında değiştiğini, bazalt örneklerinden elde edilen klorit elektron mikroprob analiz sonuçlarına kullanılarak hesaplanan sıcaklıkları ise 210-3960C arasında değiştiği belirlenmiştir. 3.3‰ ile 13.7 ‰ arasında değişen Oksijen ve -58 ile -74 arasında değişen Hidrojen izotop sonuçları Küre VMS yatağını oluşturan hidrotermal çözeltilerin magmatik-denizel kökenli olduğunu göstermektedir. Piritlerin mineral kimyası analizlerine göre yüksek Co ve düşük Ni içerikleri ve sfaleritlerin 500'ün üzerindeki Zn/Cd oranları da bazaltik bir magmatik kaynak ile ilişkilendirilmiştir. Küre (Bakibaba-Mağaradoruk) cevherleşmesi ortamsal çalışmalarında, bazaltik kayaçlar volkanik yay ve MORB ortamlarında dağılım sunması yay ardı ortamını ifade etmektedir. Bu cevherleşme yitimden etkilenmiş subalkali bazalt volkanizmasına ait ürünleri temsil ettiği, kısmen tüketilmiş bir manto kaynağından türeyen ergiyiklerden itibaren oluştuğunu, bazı örneklerdeki belirgin Th/Yb zenginleşmesi ise, kaynağın yitim bileşenlerince zenginleşmiş olduğunu göstermektedir. Elde edilen veriler yatağın Kıbrıs Tip VMS yatağı olduğunu göstermektedir.